ความแตกต่างระหว่างทรายบกกับทรายแม่น้ำ

ในกระบวนการผลิตคอนกรีตผสมเสร็จนั้นต้องใช้วัตถุดิบหลายชนิด ได้แก่ หิน ทราย ปูนซีเมนต์ น้ำ สารผสมเพิ่ม แล้วนำมาผสมกันในอัตราส่วนที่เหมาะสมภายในเครื่องผสมคอนกรีต (Plant) คอนกรีตผสมเสร็จที่มีคุณภาพ จำเป็นต้องใช้วัตถุดิบในการผลิตที่มีคุณภาพด้วย

ทรายที่ใช้ในการผลิตคอนกรีตผสมเสร็จ

ทราย ปกติเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ โดยการแปรรูปหรือการกะเทาะแบ่งส่วนมาจากหินและกรวด เช่น ถูกกระแสน้ำในลำธารแม่น้ำพัดพามาไหลสลับกลับไปกลับมาจนแตกละเอียดเป็นผงขนาดต่างๆกัน ทรายที่เกิดขึ้นเองบนบกที่ขุดได้บนพื้นดิน เรียกว่าทรายบก ที่เกิดจากลำธาร แม่น้ำ เรียกว่าทรายแม่น้ำ ที่เกิดจากทะเลเรียกว่าทรายน้ำเค็ม ส่วนที่เรานิยมนำมาใช้เป็นส่วนผสมคอนกรีตในปัจจุบัน มีจาก 2 แหล่งที่มาด้วยกัน คือ ทรายบก และทรายแม่น้ำ

ทรายแม่น้ำ คือทรายที่เกิดจากการกัดเซาะของกระแสน้ำ ซึ่งทรายละเอียดนั้นจะถูกกรนะแสน้ำพัดพามารวมกันอยู่ท้ายน้ำ การนำขึ้นมานั้นจะใช้เรือดูดทรายขึ้นมาตามท่อแล้วทิ้งบนตะแกรงของเรืออีกลำหนึ่ง เพื่อแยกกรวดที่มีขนาดใหญ่ออกก่อนเมื่อเรือมาถึงท่าก็จะเปิดท้องเรือเพื่อทิ้งทรายลงไปในแม่น้ำอีกครั้ง (ถ้าท้องเรือไม่สามรถเปิดได้จะต้องใช้สายพานลำเลียงลงแม่น้ำ) หลังจากนั้นก็จะใช้เรือดูดทรายอีกครั้งหนึ่ง โดยผ่านตะแกรงแยกทรายหยาบกับละเอียด หลังจากนั้นจึงใช้สายพานลำเลียงขึ้นขนทรายไปยังที่เก็บกองไว้เพื่อรอขนส่งออกไป

ทรายบก คือ ทรายที่เกิดจากตะกอนทับถมกันของลำน้ำเก่า ซึ่งเปลี่ยนเป็นดินโดยมีซากพืชซากสัตว์ทับถมเป็นหน้าดินซึ่งอาจอยู่ลึก ประมาณ 2 -10 เมตร กระบวนการผลิตทรายบกแบ่งเป็น 2 ลักษณะ คือ

1.ผลิตจากวิธีดั้งเดิม โดยการเปิดหน้าดินด้วยรถตักดินจนถึงระดับน้ำใต้ดินจนมีสภาพเป็นแอ่งน้ำขนาด ใหญ่แล้วจึงนำเรือมาดูด หรือใช้รถตักทรายขึ้นมาผ่านตะแกรงเพื่อแยกกรวดออก

2.การใช้เครื่องจักรในการผลิตทราย โดยอาศัยการเปิดหน้าดินเหมือนวิธีแรก หลังจากนั้นจะผ่านขั้นตอนและเครื่องจักรต่างๆ

ความแตกต่างระหว่างทั้งสองวิธีคือ วิธีแบบดั้งเดิมจะได้ทรายที่ไม่สะอาดนัก ไม่เหมาะจะนำไปใช้งานแต่ก็จะทำให้ต้นทุนการผลิตต่ำ ส่วนของการใช้เครื่องจักรนั้นจะทำให้ได้ทรายที่สะอาด และควบคุมคุณภาพทรายได้แต่เนื่องจากมีการใช้เครื่องจักรขนาดใหญ่และระบบที่ ซับซ้อนจึงทำให้ทรายมีราคาสูง ซึ่งในกระบวนการผลิตการขั้นที่ 2 นั้นไม่มีการนำมาใช้ภายในจังหวัดพิษณุโลกเนื่องจากต้นทุนในการผลิตสูงกว่า เพราะฉะนั้นทรายบกที่ได้ภายในจังหวัดพิษณุโลก จึงผ่านจากกระบวนการผลิตโดยใช้วิธีดั้งเดิม ซึ่งจะได้ทรายที่ไม่สะอาดไม่เหมาะนำมาผสมคอนกรีตนอกจากนี้เมื่อนำมาผสม คอนกรีตแล้วจะได้คอนกรีตสีเข็มซึ่งผู้ผลิตจะอ้างว่าใส่ปูนผงแต่จริงๆ แล้วเป็นสีที่มาจากโคลนดินที่ล้างไม่สะอาดของทรายบกนั้นเอง

แล้วโรงงาน CPC ใช้ทรายจากที่ไหน?

ทรายที่ใช้ภายในโรงงานผลิตคอนกรีตอัดแรง CPC เป็นทรายแม่น้ำ จากแม่น้ำปิง จังหวัดกำแพงเพชร เนื่องจากมีความสะอาดมากว่าที่ผลิตขึ้นภายในจังหวัดพิษณุโลก ถึงแม้จะมีภาระต้นทุนการผลิตที่สูงกว่าแต่เพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพ สูงสุด โรงงานคอนกรีตอัดแรง CPC เป็นโรงงานที่มีผลิตภัณฑ์คอนกรีตผสมเสร็จ และผลิตภัณฑ์คอนกรีตอัดแรงหลากหลายประเภททั้งนี้จึงต้องการคอนกรีตที่มีความ แข็งแรงสูง (strength) ไม่เช่นนั้นผลิตภัณฑ์คอนกรีตอัดแรงจะออกมาไม่มีคุณภาพ และนอกจากนี้ CPC มีการควบคุมคุณภาพของวัตถุดิบที่นำมาผลิต และทดสอบอย่างละเอียดอยู่ตลอดเวลา หากใช้ทรายบกจะไม่สามารถควบคุมคุณภาพได้เลยถึงแม้จะเป็นทรายจากแหล่งเดียว กัน เพราะทรายบกมีปริมาณตะกอนดินและสิ่งเจือปนอยู่มาก ในรถแต่ละคันที่มาส่งจะมีสิ่งสกปรกเจือปนมาปริมาณไม่เท่ากันขึ้นอยู่กับบ่อ ทรายที่ขุดเจาะดังนั้น เพื่อลดปัญหาดังกล่าว CPC จึงเลือกใช้ทรายแม่น้ำเป็นวัตถุดิบในการผลิตคอนกรีต

 

การทดสอบทรายว่าแบบไหนสะอาดกว่ากัน

การตรวจสอบนั้นมีอยู่หลายวิธีแต่จะแนะนำวิธีทดสอบความสะอาดแบบง่ายๆ โดยวิธีการตกตะกอน (Silt Test) กล่าวคือใช้ขวดแก้วใส เดิมทรายลงไปในขวดแล้วเติมน้ำใสสะอาดลงไป เขย่าขวดอย่างแรงประมาณ 1 นาที ทิ้งไว้ 3 ชม. หลังจากนั้นทรายที่มีตะกอนขนาดใหญ่จะตกตะกอนก่อน ส่วนฝุ่นผงหรือสิ่งสกปรกต่างๆ จะตกตะตอนทีหลังทับอยู่เหนือทรายมองเห็นเป็นชั้นๆ ถ้าระยะของชั้นนี้วัดได้ หนากว่า 3 มม. แสดงว่าทรายตัวอย่างไม่เหมาะสมกับการใช้งาน

ตัวอย่างการทดสอบระหว่าง ทรายแม่น้ำจากโรงงานคอนกรีตอัดแรง CPC กับทรายบกที่ผลิตขึ้นภายในจังหวัดพิษณุโลก ซึ่งนิยมใช้ในการผลิตคอนกรีตรายอื่นๆ